ಪರಾವಲಂಬನೆ!

22 ಜುಲೈ 12

ಅಪ್ಪಯ್ಯ ಹೇಳಿದ್ದ ಕತೆ – ೦೬

ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರಿದ್ದರು. ಅವರ ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲೇ, ಬೀದಿಯ ಕಡೆಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಯುರ್ವೇದ ಕಷಾಯಗಳ, ಲೇಹಗಳ ತಯಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮನೆಯ ಇನ್ನಿತರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸದಾ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದವನು ಆ ವೈದ್ಯರ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಮಗ. ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ವರುಷ ಕಿರಿಯನಾದ ಆತ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ನಿಸ್ಸೀಮ. ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದ ಕೆಲಸವಾಗಲೀ, ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಹಾಗೂ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಲೀ, ಏನೇ ಆದರೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡುವವನಾಗಿದ್ದ. ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳಾದ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ಕೋಳಿಯ ಅಡುಗೆ ಆಗಬೇಕಾದರೂ, ತನ್ನ ಅತ್ತಿಗೆಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದದು ಆತನೇ. ಕೋಳಿಯ ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಕತ್ತರಿಸಿ, ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದೂ ಆತನ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೂ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದ. ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಈರ್ವರಲ್ಲೂ ವಿಮರೀತ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇತ್ತು. ಅದು ಅವರೀರ್ವರನ್ನು ಯಾವುದೇ ಭಿನ್ನಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದ ಮಾಡಿಕೊಡದಂತೆ ಆಪ್ತ ಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದಂತಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಒಂದು ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. “ನನ್ನ ಈ ಅಣ್ಣ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ನನ್ನನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾನಲ್ಲಾ? ನಾಳೆ ನಾನು ವಿವಾಹವಾಗಿ, ಬೇರೆ ಮನೆಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಹೋದರೆ ಏನು ಮಾಡಿಯಾನು? ಈತ ಇಷ್ಟೊಂದು ಪರಾವಲಂಬಿ ಆಗಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯಯದಲ್ಲ. ಈತನಿಗೆ ಒಂದು ಪಾಠ ಕಲಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಒಂದು ದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಸಮಯ ಆ ವೈದ್ಯರು ತಮ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೂತಿರುವಾಗ, ಅವರ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದ ಮುಂದಿನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಳಿ ಅತ್ತಿಂದ ಇತ್ತ, ಇತ್ತಿಂದ ಅತ್ತ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ನೋಡಿದವರು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೋಳಿಯನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಕೂಡಲೇ ತನ್ನ ತಮ್ಮನನ್ನು ಕರೆದು “ಏನೋ ಇದು? “ಡ್ರೆಸ್” ಮಾಡಿದ ಕೋಳಿಯ ಫ್ಯಾಷನ್ ಪರೇಡ್ ನಡೀತಿದೆ ಇಲ್ಲಿ, ಇದು ನಿನ್ನದೇ ಕೆಲಸ ಇರಬೇಕು ಅಂತ ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು, ಏನಿದು? ಆ ಕೋಳಿಯ ಮೈಮೇಲೆ ಒಂದು ಪುಕ್ಕವೂ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಜೀವಂತ ಕೋಳಿಯ ಪುಕ್ಕ ತೆಗೆದು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದಾದರೂ ಏಕೆ?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.  

ಆಗ ಅವರ ತಮ್ಮ ನಗುತ್ತಾ “ಹೂಂ… ಅಣ್ಣಾ… ಅದು ನಾನೇ ಮಾಡಿರೋದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಾನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಾಗ, ನಿಮಗೆ ಕೋಳಿ ಪಲ್ಯ ತಿನ್ನಬೇಕು ಅಂತ ಮನಸ್ಸಾದರೆ, ಇರಲಿ ಅಂತ ಕೋಳಿಯ ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೆಗೆದು ತಯಾರು ಮಾಡಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಕೆಲಸವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ನಿಮಗೆ” ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ಮೇಲೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಕೋಪಗೊಳ್ಳದ ಆ ವೈದ್ಯರು ನಗುತ್ತಲೇ “ಬಹಳ ಘಾಟಿ ಕಣೋ ನೀನು, ನಿನ್ನಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾಠ ಕಲಿತು ಬಿಟ್ಟೆ ನಾನು, ಸರಿ ಅತ್ತಿಗೆಗೆ ಹೇಳಿ ಕೋಳಿ ಸಾರು ಮಾಡಿಸು, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನೂ ಸಹಕರಿಸುತ್ತೇನೆ ಅಂತ ಹೇಳು ಅತ್ತಿಗೆಗೆ” ಎಂದು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಿಂದ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.  

ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನ್ಯರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿರಬಾರದು. ಅಲ್ಲದೇ ಯಾವನೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ತಾನು ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕೆಲಸವೂ ನಡೆಯದು, ಅನ್ನುವ ಅಹಂ ಕೂಡಾ ಹೊಂದಿರಬಾರದು. ಈ ಎರಡೂ ಕೂಡ ಮಾನವನಿಗೆ ಕೇಡನ್ನೇ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
*****


ನಮಗೇನು ಬೇಕು?

15 ಜುಲೈ 12

ಅಪ್ಪಯ್ಯ ಹೇಳಿದ್ದ ಕತೆ ೦೫

ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾವಿನ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಗೇರು ಮರಗಳಲ್ಲಿ, ತಿಳಿಯಾದ ಕೆಂಪು-ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಹಾಗೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ಇರುವೆಗಳು ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ನಮ್ಮ ಮೈಮೇಲೆ ಹರಿದಾಡಿದರೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ಕಡಿಯದೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಡಿದರೆ ವಿಪರೀತ ಉರಿತ. ಅವುಗಳಿಗೆ ನಾವು “ತಬುರು” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಬಹುಶಃ ಅದು ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಪದವಾಗಿರಬಹುದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನುತ್ತಾರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮನ್ನು ಕಡಿವ ಆ ತಬುರುಗಳನ್ನು ನಾವು ಹಿಸುಕಿ ಹಾಕುವುದು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಇದೇಕೆ ಹೀಗೆ? ಎಂದು ನಾವು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪಯ್ಯನವರನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದ ಮಾತುಗಳಿವು.

ಒಮ್ಮೆ ಈ ತಬುರುಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ಸಭೆ ನಡೆಸಿದವು. “ನಮ್ಮನ್ನು ಮನುಜರು ಹಿಸುಕಿ ಹಿಸುಕಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾವು ದೇವರ ಮೊರೆ ಹೋಗೋಣ. ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ವರ ಬೇಡೋಣ” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದವು. ಒಂದು ಸುಮುಹೂರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ತಬುರುಗಳೂ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕೂತು ಬಿಟ್ಟವು. ಕೊನೆಗೂ ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ “ನಿಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನು? ಏನು ಬೇಕಾಗಿದೆ? ಒಂದು ವರ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಿ” ಅಂದರು. ಆಗ ಆ ತಬುರುಗಳೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹಾರಾಡತೊಡಗಿದವು. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ದೇವರು “ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು, ಒಂದು ವರ ಕೇಳಿ, ನೀಡುತ್ತೇನೆ” ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಆಗ ಒಂದು ತಬುರು, “ಸುಮ್ಮನಿರಿ ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಅನ್ಯ ತಬುರುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಿ “ದೇವರೇ, ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೆಂದರೆ, ನಾವು ಯಾವ ಮನುಜರನ್ನು ಕಡಿಯುತ್ತೇವೆಯೋ, ಆ ಮನುಜರು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಿಸುಕಿ ಹಿಸುಕಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ’ಕಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಾಯುವಂತೆ ವರ ನೀಡಿ ನಮಗೆ’’’ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ದೇವರು “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ನುಡಿದು ಅದೃಶ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಆ ತಬುರುಗಳೆಲ್ಲಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, “ಇನ್ನು ಕಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಾವು, ಕಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಾವು” ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾ ಮರಳುತ್ತವೆ.

ಆಗ ನಾವು “ಆದರೆ ಇಂದಿಗೂ ಮನುಜ ಆ ತಬುರುಗಳು ಕಡಿದ ಕೂಡಲೇ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಸುಕಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಮನುಜರು ಯಾರೂ ಆ ತಬುರುಗಳು ಕಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಾಯಿತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ? ದೇವರಲ್ಲಿ ವರ ಪಡೆದು ಏನು ಪ್ರಯೋಜನವಾಯ್ತು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದೆವು. ನಮ್ಮ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಯ್ಯ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದು ಹೀಗೆ.

“ದೇವರು ವರ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಅಂದಾಗ, ತಮಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಅಪಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಅನರ್ಥಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡದಂತೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು ’ಕಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಾಯುವಂತೆ ವರ ನೀಡಿ’ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡು, ಮೋಸ ಹೋಯಿತು.  ಹಾಗೆಯೇ, ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಅನ್ನುವುದರ ಅರಿವು ನಮಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇರಬೇಕು. ಅದಿಲ್ಲವಾದರೆ, ನಮಗೆ ಒದಗುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನಾವು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ, ಅವು ನಮ್ಮ ಕೈತಪ್ಪಿಹೋಗುತ್ತವೆ”

*****


ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ!

08 ಜುಲೈ 12

ಅಪ್ಪಯ್ಯ ಹೇಳಿದ್ದ ಕತೆ – ೦೪

ಬಹು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಓರ್ವ ಹರಿದಾಸರು ಇದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯಾವು ಬಂಧು ವರ್ಗಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದೂರಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಊರಿಗೆ ಪಯಣಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಊರ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೋ, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೋ ಹರಿಕಥಾ ಕಾಲಕ್ಷೇಪ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಯಾ ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ಗೃಹಸ್ಥರ  ಮನೆಗಳವರು ನೀಡುವ ಊಟೋಪಾಚಾರಗಳನ್ನು  ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹತ್ತೂರುಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಸುತ್ತಾಡುವ ಆ ಹರಿದಾಸರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಆದರಾತಿಥ್ಯ ಮಾಡುವ  ಅಂಥ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯವರೊಂದಿಗೂ ಪರಿಚಯ ಬೆಳೆದುಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಒಂದು ಊರಿನ ಗೃಹಸ್ಥರ ವರ್ತನೆ ಅನ್ಯರ ಮನೆಯವರ ವರ್ತನೆಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳವರೂ ಊಟೋಪಚಾರ ನೀಡಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ, ಆ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರ ಪರಿಚಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದರೆ ಆ ಒಂದು ಗೃಹಸ್ಥರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಪರಿಚಯವೂ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಆ ಗೃಹಸ್ಥರೇ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದರು.

ಹರಿದಾಸರು ಆ ಗೃಹಸ್ಥರ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಸಾಕು, ಆ ಗೃಹಸ್ಥರು ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕರೆದು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಸರ ಊಟೋಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಓರ್ವ ಸದಸ್ಯ ನೀರು ನೀಡಿದರೆ, ಇನ್ನೋರ್ವ ಒರೆಸುವ ಬಟ್ಟೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಹೀಗೆ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಕೆಲಸ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಹರಿದಾಸರು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡಲು ತಯಾರಾಗಿ ನಿಂತಾಗ, ಆ ಗೃಹಸ್ಥರು ಮತ್ತೆ ಆ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಹರಿದಾಸರ ಜೊತೆಗೆ ಬೀದಿಯ ಕೊನೆಯ ತನಕ ನಡೆದು ಬಂದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಬೀಳ್ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹರಿದಾಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂರು ವರುಷದ ಚಿಕ್ಕ ಮಗು ಕೂಡ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಮಗು ಕೂಡ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ವರ್ತನೆ ಬೇರೆ ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕಾಣ ಸಿಗದೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಹರಿದಾಸರ ತೀರ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಹೀಗೆಯೇ ಬೀದಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಬೀಳ್ಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆ ಗೃಹಸ್ಥರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಮಹನೀಯರೇ, ತಾವು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ನಾನು ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಉಪಚಾರ ಮಾಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿಸಿ ಬೀಳ್ಕೊಡುವುದು, ಇವೆಲ್ಲದರ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶವೇನು, ಮರ್ಮವೇನು ಎಂದು ನಾನು ಅರಿಯಬಹುದೇ?”

ಆಗ ಆ ಗೃಹಸ್ಥರು, “ಸ್ವಾಮೀ, ತಾವು ನಮ್ಮ ಅತಿಥಿಗಳು. ಅತಿಥಿಗಳು ದೇವರಿಗೆ  ಸಮಾನ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ನಮಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ,  ಅತಿಥಿಗಳ ಉಪಚಾರ ಮಾಡುವುದು  ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲವೇ? ಇನ್ನು ಈ  ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವನ್ನೂ ಬಿಡದೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಈ ಬೀದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೂ ಕೂಡ ಅದೇ ಆಗಿದೆ. ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಉಪಚರಿಸಿ, ಬೀಳ್ಕೊಡುವ ಅಗತ್ಯ ಇದೆಯೆನ್ನುವುದನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕಲಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾದುದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ.  ನನ್ನ ಹಿರಿಯರು ನನಗೆ ಕಲಿಸಿದುದನ್ನು, ನಾನು ನನ್ನ ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಕಲಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಈ ಪರಿಪಾಠ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಮುಂದೆ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇದೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾ ಸಾಗಬೇಕಲ್ಲವೇ?” ಅಂದರು.

ಹರಿದಾಸರಿಗೆ ಅತೀವ ಆನಂದವಾಯ್ತು. “ಮಹನೀಯರೇ, ತುಂಬಾ ಸಂತಷವಾಯ್ತು.  ತಮ್ಮ ಈ ನೀತಿ ಪಾಠವನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನನ್ನ ಹರಿಕಥೆಗಳ  ಮುಖಾಂತರ ಈ ಹತ್ತೂರ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ನುಡಿದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ಮುಂದಿನೂರಿಗೆ ಸಾಗಿದರು.

*****

 


ಮನುಜ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ…!

01 ಜುಲೈ 12

ಅಪ್ಪಯ್ಯ ಹೇಳಿದ್ದ ಕತೆ – ೦೩

ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಿಗೆ ಸುಂದರಿಯಾದ ಒಬ್ಬಳೇ ಒಬ್ಬಳು ಮಗಳಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಜನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿ. ಆಕೆ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆತ ಕೊಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆಕೆ ಧರಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಒಡವೆ, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳನ್ನು, ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಾರೂ ಧರಿಸಿರಬಾರದು ಎನ್ನುವ ಬಯಕೆ ಆತನದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಆಕೆಗಾಗಿ ಒಡವೆ ಅಥವಾ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಚಿನಿವಾರರ ಹಾಗೂ ದರ್ಜಿಗಳಿಂದಲೇ ತಯಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಆದರೂ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಆತನ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಧರಿಸಿದ ಒಡವೆ ಅಥವಾ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳ ತರಹದ್ದೇ ಒಡವೆ ಅಥವಾ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಆ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನಾರೋ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಆತನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಯೋಚಿಸಿದ ರಾಜ, ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಕರೆದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಹಾಗೂ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಮಂತ್ರಿ, “ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನಮ್ಮ ರಾಜಕುಮಾರಿಗೆ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಗೊಳಿಸುವಾಗ, ಆ ಉಡುಗೆ ತಯಾರಾಗುವ ತನಕ ದರ್ಜಿಯನ್ನು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಆತ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗದಿರುವಂತೆ ಮಾಡೋಣ” ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ರಾಜಕುಮಾರಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಉಡುಗೆ ತಯಾರಿಸಬೇಕಾದಾಗ, ಖಾಸಗಿ ದರ್ಜಿಯನ್ನು ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆಸಿ, ಆತನಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ನೀಡಿ, ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಉಡುಗೆ ತಯಾರಾಗುವ ತನಕ, ಆತ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬಾರದೇಂದು ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆತನ ಊಟ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಮದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿ ಬಂದೋಬಸ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದರ್ಜಿಗೆ ಇದೆಲ್ಲಾ ಏಕೆ ಎನ್ನುವುದು ಅರಿವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಬಾರಿ ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಉಡುಗೆ ತಯಾರಿಸಿ ಉಳಿದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ, ಅಂತಹದೇ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗಳಿಗೂ ತಯಾರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಆತ. ಈ ಬಾರಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೂ ಅರಿವಾಗಿತ್ತು.

ಐದಾರು ದಿನಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ, ಆ ದರ್ಜಿಯ ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಆ ಕಿರಿಮಗಳನ್ನು ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೈದು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಟ್ಟಿ, ಹೋಗಿ ನಿನ್ನ ಅಪ್ಪನೊಂದಿಗೇ ಇರು ಅನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಅಕೆ ಅಳುತ್ತಾ ಅರಮನೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಮಗಳು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಿಟಕಿಯಿಂದಲೇ ನೋಡಿದ ದರ್ಜಿ, ಇತ್ತ ಕಡೆ ಬರಬೇಡ ಎಂದು ಗದರುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಎಷ್ಟು ಗದರಿದರೂ ಆಕೆ ಕೇಳದಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಬೂಡ್ಸುಗಳನ್ನು ಒಂದಾದ ಮೇಲೆ ಒಂದರಂತೆ ಆಕೆಯತ್ತ ಎಸೆದು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕೋಪವನ್ನು ಮನಗಂಡ ಆ ಬಾಲಕಿ ಮರಳಿ ತನ್ನ ಮನೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ.

ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಉಡುಗೆ ತಯಾರಾದ ಮೇಲೆ ಆ ದರ್ಜಿಯನ್ನು ಅರಮನೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೊಂದು ದಿನ, ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಸಖಿಯರಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ರಾಜಕುಮಾರಿಗೆ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ಮುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಹೊಸ ಉಡುಗೆಯ ತರಹದೇ ಆದ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಆ ದರ್ಜಿಯ ಕಿರಿಯ ಮಗಳು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಆ ಸಖಿಯರು ನೋಡಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜಕುಮಾರಿ ರಾಜನಿಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ರಾಜ ಆ ದರ್ಜಿಯನ್ನು ದರ್ಬಾರಿಗೆ ಕರೆಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. “ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗಲೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಆ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊರ ಸಾಗಿಸಲು ಅದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಆ ದರ್ಜಿ, “ಮಹಾರಾಜರೇ, ಒಂದು ದಿನ ನನ್ನ ಕಿರಿ ಮಗಳು ಅಳುತ್ತಾ ಅರಮನೆಯತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಳು, ಆಕೆಯನ್ನು ಗದರಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ನನ್ನೆರಡೂ ಬೂಡ್ಸುಗಳನ್ನು ಆಕೆಯತ್ತ ಎಸೆದಿದ್ದೆ. ಆ ಬೂಡ್ಸಿನೊಳಗೆ ನಾನು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನೂ ಮನೆಗೆ ರವಾನಿಸಿದ್ದೆ” ಎಂದು ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಆಗ ರಾಜ “ಮಂತ್ರಿಗಳೇ, ಈತನಿಗೆ ಯಾವ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು?” ಎಂದು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಯ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಮಂತ್ರಿ “ಮಹಾರಾಜರೇ, ಈ ದರ್ಜಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ಕೊಟ್ಟು ಕಳಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಈತ ನಮಗೊಂದು ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ಮನುಷ್ಯ, ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ, ಎಂತಹ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ, ತಾನು ಅಂದುಕೊಂಡುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಬಲ್ಲ”. ಮಹಾರಾಜನು ಈ ಉತ್ತರದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟಗೊಂಡು, ಆ ದರ್ಜಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಿ ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

*****


ನಗದೇ ಏನುಮಾಡಲಿ ನಾನು…?

04 ಡಿಸೆ 11

ದೇವರೊಬ್ಬನೇ, ಆತ ಸರ್ವಂತರ್ಯಾಮಿ, ಆತನಿಲ್ಲದ ಜಾಗವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಕನಕದಾಸನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮಾತಾಪಿತರು, ಗುರುಗಳು, ಬಂಧುಗಳು, ಅತಿಥಿಗಳು, ಇವರೇ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ದೇವರು ಎಂದು ಸಾರುವ, ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯ  ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿನ ಓದನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ  ಸಾಲಾಗಿ  ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮಸೀದಿಗಳು, ಕ್ರಿಸ್ತ ಮಂದಿರಗಳು ಎದುರಾಗುವಾಗ, ಮಕ್ಕಳ  ಮನದೊಳಗೆ ಅನುಭವವಾಗುವುದು ಬರಿಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಹಾಗೂ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳ ಸಂತೆ ಕಂತೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲವೇ?

ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ ನಷ್ಟಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಚರಿತ್ರೆ, ಜೀವನನದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಸೈನ್ ತೀಠ ಹಾಗೂ ಕಾಸ್ ತೀಠ, ಚಿರಾಪುಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಮಳೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಅಮೇಜಾನ್ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆವ ಮರಗಳ ಎಲೆಯ ಗಾತ್ರ, ಸೂಜಿಮೊನೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಅರಸನ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯ  ಅಭ್ಯಾಸ, ಭಾರತ ಸಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳಿಸಿದ್ದೇ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಸಾರದ ಸದಸ್ಯರಾದ ನೆಹರೂ ಎಂಬಂಥವರ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಎನ್ನುವ ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೇ ನಿದ್ದೆಗೆಟ್ಟು ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ ವ್ಯಯಿಸುವ ಬದಲು ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ, ಬಾಳುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಅರುಹುವ ವಿದ್ಯೆ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ದೊರೆತಿದ್ದರೆ, ಬಹುಷ ಮೂಢ ನಂಬಿಕೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಎಂದೋ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಹಿಂದುಳಿದವರ ಉದ್ಧಾರ ಎಂದರೆ ಮುಂದುವರಿದವರನ್ನು ಹಿಂದುಳಿದವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆಯುವುದು ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಗೆ ಏನೆನ್ನಲಿ…? ಹಿಂದುಳಿದವರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಉದ್ಧಾರಮಾಡಿ ಮುಂದುವರಿದವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಪಂಕ್ತಿ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಗೊಳಿಸುವವರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ದಲಿತರು ದಲಿತರಾಗಿಯೇ ಹಿಂದುಳಿದವರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಷ್ಟು ಕಾಲ, ಈ ದಲಿತ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಳಿದವರ ಉದ್ಧಾರಕ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಾವಿಯಿಂದ ಹರಿಜನರು ನೀರು ಸೇದಬಾರದೆಂಬ ಕಟ್ಟಳೆಯನ್ನು ಮುರಿದವರು ನಮ್ಮ ತೀರ್ಥರೂಪರು (ದಿ. ಡಾ. ಯು. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್). “ಕುಡಿಯಲು ನೀರು ಸೇದಿ ಕೊಡಿ ಧಣಿ”, ಎಂದ ದಿನಗೂಲಿ ನೌಕರ ನಾದುವಿಗೆ, ” ಇಲ್ಲಿ ಧಣಿ ನಾನೋ ನೀನೋ, ನೀರು ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನೀನೇ ಸೇದಿಕೊಂಡು ಕುಡಿ” ಎಂದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟವರು ಅವರು.  ಅಪರಾಹ್ನ ಊಟಕ್ಕೆ ಕೂರುವಾಗ, ಕೆಲಸದಾಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಸಹಪಂಕ್ತಿ ಭೋಜನದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವರು ಅವರು. ಒಮ್ಮೆ ಅದೇ ನಾದುವಿನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಹಾಡಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಮನೆಯಂಗಳಕ್ಕೆ ಕರೆದ ಆತನ ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಪ್ಪಯ್ಯನವರೊಂದಿಗೆ ಚಹಾ ಸೇವನೆ ಮಾಡಿದವನು ನಾನೂ ಕೂಡ. ಇಂಥ ಬದುಕಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಅನುಭವದಿಂದಾಗಿ, ಇಂದು ನನ್ನಿಂದ ಎರಡು ಮಾತು ಹೊರಬಂದರೆ, ಆಷಾಢಭೂತಿತನದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಅದ್ಯಾವುದೋ ದಲಿತೋದ್ಧಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವೇದಿಕೆಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಬರೀ ನಗದೇ ಏನು ಮಾಡಲಿ. … 🙂

ಮಡೆಸ್ನಾನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರು, ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಲಿ. ದಲಿತ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರೋಧಿಸುವವರು, ನೀತಿಗೆಟ್ಟ ಜನನಾಯಕರನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಲಿ. ದುರ್ಬಲರ ಪರವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವವರು, ಭ್ರಷ್ಟ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಿ. ಹಿಂದುಳಿದವರಿಗಾಗಿ ಮಿಡಿಯುವವರು, ರಾಜ್ಯದ ಲೂಟಿಕೋರರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಿ. ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರು, ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಲಿ. ಪುರೋಹಿತರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರು, ಮಠ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೇ ವಿರೋಧಿಸಲಿ

ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಏಕನ್ನುತ್ತೇನೆ ಅಂದರೆ,

ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ದೇವರ ನಡುವಣ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನೇ ವಿರೋಧಿಸುವವನು ನಾನು. ಮಠ ಮಂದಿರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳತ್ತ ಎಂದೂ ತಲೆಹಾಕದವನು ನಾನು. ನಾನು ಆಸ್ತಿಕ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೇ ನನ್ನ ಉಸಿರೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಎನ್ನುವವನು ನಾನು. ದೇವರಿಗೆ ಲಂಚದ ಆಮಿಷವೊಡ್ಡಿ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸದವನು ನಾನು. ಭಕುತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸದಾ ವಿರೋಧಿಸುವವನು ನಾನು. ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾರಾ ಸಗಟಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕೆನ್ನುವವನು ನಾನು.  ಮೂಢ ನಂಬಿಕೆಗಳ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಬೇಡ ವೆನ್ನುವವನು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅನುಕೂಲ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವನು ನಾನು. ನಮ್ಮ ಮೂಢ ನಂಬಿಕೆಯಾದರೆ ಅದು  ಸರಿ, ಅನ್ಯರದ್ದು ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪು ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಎನ್ನುವುದರ ವಿರೋಧಿ ನಾನು.

ನನ್ನೀ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮೂರ್ಖತನದ್ದು ಎಂದೆನ್ನಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯದ್ದು ಎಂದೆನ್ನಬೇಕೋ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೇ ಬಿಟ್ಟು  ಬಿಡುವವನು ನಾನು!


ಆಸುಮನ: ಮೂರನೇ ವರುಷಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ!

13 ಫೆಬ್ರ 11

 

ಆಸುಮನ ಇಂದು ಎರಡು ವರುಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಮೂರನೇ ವರುಷಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ನನ್ನ ಕಿವಿ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ಮನ ಸ್ಪಂದಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಆ ಸ್ಪಂದನಗಳು ಆಸುಮನದಲ್ಲಿ ಮಾತುಗಳಾಗಿ ಅಕ್ಷರಗಳ ರೂಪತಾಳುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ.

ಮೊದಲನೇ ವರುಷ ಆಸುಮನದ ಮಾತುಗಳ ೨೦೦ ಪುಟಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಎರಡನೇ ವರುಷ ೧೮೯ ಪುಟಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ.

ಇದೀಗ ನೀವು ಓದುತ್ತಿರುವುದು ಮೂರನೇ ವರುಷದ ಮೊದಲನೆಯ ಹಾಗೂ ಆಸುಮನದ ಮಾತುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮುನ್ನೂರ ತೊಂಭತ್ತನೇ ಪುಟ.

ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದು ದಾಖಲಿಸಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದು ದಾಖಲಿಸಬೇಕೋ ಅರಿವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಇವು ಎಣಿಕೆಗಾಗಿ, ಮೂರನ್ನು ನೂರಾಗಿಸಿ, ನೂರನ್ನು ನಾಲ್ಕುನೂರಾಗಿಸಲಷ್ಟೇ ಬರೆದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲ.

ನನ್ನ ಮನದ ಸ್ಪಂದನಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ರೂಪಕೊಟ್ಟು, ದಾಖಲಿಸಿ, ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೊಂದೇ ಈ ಮಾತುಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಹಿಂದಡಗಿರುವ ಉದ್ದೇಶ.

ಮನುಜ ಸದಾಕಾಲ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಕೇಳುವ ಮತ್ತು ನೋಡುವ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.

ಆದರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಸ್ಪಂದನಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ರೂಪಕೊಟ್ಟು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಲಾರರು.

ನನ್ನ ಮನದೊಳಗಿನ ಸ್ಪಂದನಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಅಕ್ಷರರೂಪಕೊಟ್ಟು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವ ಈ ಒಂದು ಹವ್ಯಾಸ ನನ್ನಲ್ಲಿ ರಕ್ತಗತವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಾನು ನನ್ನ ಅಜ್ಜಯ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಯ್ಯನವರಿಗೆ ಸದಾ ಋಣಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಯ್ಯ, ದಿ. ಮುದ್ರಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೀಳ್ಗತೆಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದವರು.

ಆಯುರ್ವೇದ ತಜ್ಞ, ಪ್ರವಚನಕಾರ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕೃಷಿಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಅಪ್ಪಯ್ಯ ಡಾ. ಯು. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್  ಅವರೂ ಕವನಗಳನ್ನು, ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳನ್ನು  ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದವರು.

ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಹವ್ಯಾಸ ನನಗೆ ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿ ಬಂದಿದೆಯೆಂದೆನ್ನಬಹುದೇನೋ.

ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನಾವಳಿಗೂ, ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಕತೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪಯ್ಯನವರು.

ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೊನೆಯುಸಿರು ಇರುವವರೆಗೂ ಜೀವಂತ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಾಳಿದವರು ಅವರು.

ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಅಪ್ರಮುಖ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಜೀವನ ಪಾಠವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನೂ ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟವರು ಅವರು.

ಇಂದು ಆಸುಮನ ಎರಡು ವರುಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಮೂರನೇ ವರುಷಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರೀರ್ವರನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ  ಮತ್ತು ಅವರೀರ್ವರ ಅಮರಾತ್ಮಗಳಿಗೂ ನಮಿಸಿ, ನನ್ನ ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ  ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. 

ಅಲ್ಲದೇ, ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನದೇ ಛಾಪು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದ, ನಾನು ಎಡವಿದಾಗ ತಿದ್ದುವ, ಮಾತುಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾದಾಗ ಬಾಯ್ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನುಡಿದು, ನನ್ನ ಬೆನ್ನುತಟ್ಟಿ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ತುಂಬುವ, ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಹೋಗಿ, ಇನ್ಯಾರದೋ ಮುಂದೆ, ಆಸುಮನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ನಾಲ್ಕು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುವ ಹಾಗೂ ಸದಾ ನನ್ನ ಹುಮ್ಮಸ್ಸನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವ, ನನ್ನ ಅಪಾರ ಓದುಗ ಬಳಗಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನು ಮುಂದೆಯೂ ತಮ್ಮಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಸದಾ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತೇನೆ.

****


ಹಾಸ್ಯ ಕಲಿಸಿದ ಹಿಂದೀ ಮೇಸ್ಟ್ರು ಇನ್ನಿಲ್ಲವಂತೆ!

10 ಜೂನ್ 10

 

೧೯೭೪ ರಿಂದ ೧೯೭೭ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಪರ್ಕಳ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಆಗ ನಮಗೆ ಹಿಂದೀ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆ. ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್ (ಹಿಂದೀ ಪಂಡಿತರು) ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಶ ನನ್ನ ಸಹೋದರನಿಂದ ಇಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಬಂತು. ಉದಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಸುದ್ದಿಯ ಸಚಿತ್ರ ವರದಿ ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಅವರ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿಮಿಷಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ಹಾಸ್ಯ ಚಟಾಕಿ ಹಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಎಲ್ಲಾ ಮಾತುಗಳಿಗೂ ಹಾಸ್ಯದ ಲೇಪನ ಕೊಟ್ಟು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಮೂಡಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಗುರು ಅಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಮೊದಲನೆಯವರು ನಮ್ಮ ತೀರ್ಥರೂಪರು.  ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ, ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಣಬಹುದು, ಅನುಭವಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಅರಿವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವರು ಅವರೀರ್ವರು.  ಈಗ ಈರ್ವರೂ ಇಲ್ಲ.
ಆದರೆ, ಹಾಸ್ಯ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೀವನಗಳಲ್ಲಿ.

ಅಗಲಿದ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾ,  ಅವರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಚಿರಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುವಂತೆ ಆ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಬೇಡುತ್ತೇನೆ.

***************

 

 

 


ಜೀವನದ ಪಯಣದಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವರುಷ!!!

16 ಜುಲೈ 09

ಜೀವನದ ಪಯಣದಲಿ ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ವರುಷ
ಕಳೆದು ಹೋದುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಪಡಬೇಕೆ ಹರುಷ

ಹುಟ್ಟುವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅನ್ಯರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಾನು
ಅಳುತ್ತಾ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದು ಎಲ್ಲರಂತೆ ಅಂದು ನಾನು

ನಕ್ಕು ನಲಿದಿರಬಹುದು ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನನುಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ
ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿನಳುವನ್ನು ಯಾರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕೇಳರು

ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ನಾನ್ಯಾಕೋ ಅನ್ಯರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನನಾದೆ
ಸಾಕಷ್ಟು ನಕ್ಕು ನಲಿದೆ  ನಡು ನಡುವೆ ನಾ ಖಿನ್ನನಾದೆ

ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮೀರಿದ ಚುರುಕುತನ ನನ್ನಲ್ಲಿತ್ತು ದೈವದತ್ತ
ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡುದಕೂ ಜಾಸ್ತಿ ನಾ ಬೈಸಿಕೊಂಡೆನತ್ತ

ಹೊಗಳಿಕೆ ತೆಗಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಇದೆ ಸಮಚಿತ್ತ
ನನ್ನ ಗಮನವಿತ್ತು ಸದಾ ನನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯತ್ತ

ಕಂಡು ಕಂಡದ್ದನೆಲ್ಲಾ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಅರಿವ ಭಿನ್ನವಾದ ಬುದ್ಧಿ
ಇದೇ ನನ್ನ ಕೆಟ್ಟ ಗುಣ ಅಂತಾಳೆ ಸದಾ ನನ್ನ ಸಖೀ ಪೆದ್ದಿ

ಗಳಿಸಿದ್ದು ಬಹಳಿಲ್ಲ ಸಹೃದಯರ ಸ್ನೇಹವೇ ನನ್ನ ಆಸ್ತಿ
ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆಂದೂ ನಾ ಕೊಡುವೆ ಬೆಲೆ ಜಾಸ್ತಿ

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲಿ ಅಪ್ಪಯ್ಯನವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮಗನಾಗುವಾಸೆ
ಇಂದು ಇರುವ ಓರ್ವ ಮಗಳ ಭವ್ಯ ಭವಿಶ್ಯದ ಆಸೆ

ಮಗಳ ಭವ್ಯ ಭವಿಷ್ಯವೊಂದೇ ಈಗ ಈ ಮನದ ಕನಸು
ನನ್ನ ಆರೋಗ್ಯ ಇರಲೆಂದೂ ನನಸಾಗುವರೆಗೆ ಆ ಕನಸು

ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯರ ಶುಭ ಹರಕೆಗಳೇ ಸದಾ ನನಗೆ ಶ್ರೀರಕ್ಷೆ
ಆಗಿರಲು ನಾನು ಎದುರಿಸಬಲ್ಲೆ ಧೈರ್ಯದಿ ವಿಧಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆ


ಹೊಸದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಲ್ಲ!!!

08 ಮೇ 09
 

 

ಹೊಸದನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಶಕ್ತಿ-ಯುಕ್ತಿ-ಇಚ್ಚಾಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಲ್ಲ
ಅದಕ್ಕೇ ಹಳೆಯದನ್ನು ಕೆಡವದೇ ಉಳಿಸಿ ಎನ್ನುತಿರುವೆವೆಲ್ಲಾ
 
ಕೆಟ್ಟಿದೆ ಕಾಲ ಈಗ ಹೊಸದು ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ಹುಟ್ಟುವುದೇ ಇಲ್ಲ
ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಬೆಳೆದು ಮರವಾಗಲು ಅದಕೆ ನೀರೇ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ
 
ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಮರಗಳನಾಗಿಸುವುದಕೆ ನಮಗೆಲ್ಲಿ ಸಮಯ
ಅದಕೇ ಹಳೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಅಭಯ
 
ನಾವು ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ರಸ್ತೆಗಿಳಿದು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಚಳುವಳಿ
ವಿರೋಧಿಸುವ ಹಕ್ಕಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಿಗೋ ಬಳುವಳಿ
 
ನನ್ನಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಮಾತು ಎಲ್ಲಾ ದಾನಕ್ಕೂ ದೊಡ್ದದು ಸಮ್ಮತಿ ದಾನ
ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಕು ಸಮಾಧಾನ